Wystawa „Varsovie Radieuse. Powrót Le Corbusiera za Żelazną Bramę”

La Ville Radieuse (1935) czyli „miasto promienne” należy do najważniejszych manifestów nowoczesnej urbanistyki. To wizja wypełnionego słońcem i zielenią miasta, bliska opracowanej w 1933 roku Karcie Ateńskiej. Warszawskie osiedle Za Żelazną Bramą jest jedną z najodważniejszych prób wcielenia tych ideałów w życie. Na gruzach bardzo zniszczonej (a przed wojną – zaniedbanej) części Śródmieścia mógł się ziścić sen Le Corbusiera o zaprojektowaniu i zbudowaniu fragmentu istniejącej metropolii od nowa, bez powtarzania błędów z przeszłości. Osiedle Za Żelazną Bramą jest miejscem realizacji i bohaterem wystawy „Varsovie Radieuse”. Kluczem do zrozumienia jednej z najbardziej kontrowersyjnych dzielnic Warszawy i zaproszeniem do refleksji nad współczesnym miastem staną się manifesty Le Corbusiera, przede wszystkim Karta Ateńska.

15 lipca, niedziela, godz. 18-19:30
Otwarcie wystawy połączone z inauguracją projektu Le CorbusYear w Warszawie
Na terenie osiedla

Wystawa czynna od 16 lipca do 6 sierpnia, 7 dni w tygodniu, 24 godz. na dobę
Osiedle Za Żelazną Bramą, okolice ul. Krochmalnej i Ciepłej
Wstęp wolny

Projekt aranżacji: Marcin Kwietowicz
Projekt graficzny: Magdalena Estera Łapińska
Współorganizator: Ambasada Szwajcarii w Polsce, SBM Wolska Żelazna Brama

9-11 lipca, poniedziałek-środa
Kampania reklamowa osiedla Za Żelazną Bramą stworzona w oparciu o manifesty Le Corbusiera
Metro Warszawskie
Partnerzy: AMS, CityINFOtv

Śladami Le Corbusiera – Warszawa, Katowice, Tarnów

Zapraszamy do tropienia śladów Le Corbusiera w Polsce. Jego stopa nigdy nie stanęła ani w Warszawie, ani w Katowicach, ani w Tarnowie, ale we wszystkich tych miastach można odszukać jego wpływy. Przedwojenna awangarda, zwłaszcza warszawska, aktywnie uczestniczyła w pracach CIAM – ogólnoeuropejskiej, modernistycznej międzynarodówki, skupionej wokół charyzmatycznego architekta. Inni pozostawali pod urokiem corbusierowskich form, adaptując je zwłaszcza w luksusowej architekturze mieszkalnej. Po II wojnie światowej, gdy najaktywniejsi apostołowie Le Corbusiera weszli w skład aparatu władzy, kiełkująca od lat fascynacja architektem została niemal zinstytucjonalizowana. Nawet w latach socrealizmu, gdy potępiano corbusierowskie formy, kwitły corbusierowskie idee, zwłaszcza urbanistyczne. To dzięki temu od stolicy po małe miasta można dziś odnaleźć jego ślady i na przykładach nieraz dobrze znanych budynków zobaczyć, jak te idee (5 punktów architektury nowoczesnej, jednostka mieszkalna, „Karta Ateńska” czy brutalizm) przekładały się na rozwiązania; przekonać się, które zadziałały, które nie, a które znów mogłyby się sprawdzić.

Warszawa
15 lipca, niedziela, godz. 18
Inauguracja projektu szlaków corbusierowskich w Warszawie podczas otwarcia wystawy „Varsovie Radieuse. Powrót Le Corbusiera za Żelazną Bramę”
Na terenie osiedla Za Żelazną Bramą, Warszawa

16 lipca, poniedziałek i 19 lipca, czwartek, godz. 18:30
Wycieczki autokarowe szlakiem realizacji inpirowanych ideami corbusierowskimi, m.in. Saska Kępa, Żoliborz
Zbiórka: kawiarnia Chłodna 25, róg Chłodnej i Żelaznej
Zapisy: rejestracja@centrumarchitektury.org

Koncepcja szlaku i prowadzenie wycieczek: Jarosław Trybuś
Wstęp wolny

Katowice
19 lipca, czwartek, godz. 18-20
Inauguracja projektu szlaków corbusierowskich w Katowicach
Galeria Architektury SARP, ul. Dyrekcyjna 9

21 lipca, sobota, godz. 11
Wycieczka śladami Le Corbusiera – Park Śląski
Zbiórka: przy Żyrafie

4 sierpnia, sobota, godz. 11
Wycieczka śladami Le Corbusiera – Katowice. Śródmieście północne i południowe
Zbiórka: Dworzec PKP, plac Andrzeja

Koncepcja szlaku i prowadzenie wycieczek: Ryszard Nakonieczny
Koordynacja: Anna Pohl
Współorganizator: SARP Oddział Katowice, Galeria Architektury SARP
Dofinansowano z budżetu miasta Katowice
Wstęp wolny

Mapa szlaków corbusierowskich w Katowicach

Tarnów
6 września, czwartek, godz. 18
Inauguracja projektu szlaków corbusierowskich w Tarnowie
BWA Galeria Miejska w Tarnowie, Dworzec PKP, pl. Dworcowy 4

7 września, piątek, godz. 18
Wieczór filmowy
Centrum Sztuki Mościce, ul. Traugutta 1

8 września, sobota, godz. 17
Wycieczka śladami Le Corbusiera – Mościce
Zbiórka: zajezdnia autobusowa w Mościcach, ul. Kwiatkowskiego

9 września, niedziela, godz. 17
Wycieczka śladami Le Corbusiera – tarnowskie osiedla
Zbiórka: przed kościołem p.w. Chrystusa Dobrego Pasterza, ul. 16-tego Pułku Piechoty 10

Współorganizator: BWA Galeria Miejska w Tarnowie
Koncepcja szlaku i prowadzenie wycieczek: Barbara Bułdys
Współpraca: Katarzyna Nalezińska
Wstęp wolny

Mapa szlaków corbusierowskich w Tarnowie

Wykłady których nie było

Le Corbusier dwukrotnie miał okazję dać wykład dla polskiej publiczności, jednak za każdym razem historia chciała inaczej. Wiosną w 1933 roku planował zatrzymać się na kilka dni w Warszawie w drodze na moskiewski IV zjazd CIAM (Congrès International d’Architecture Moderne). Gdy pod naciskiem władz radzieckich odwołano ten międzynarodowy zlot architektonicznej awangardy i przeniesiono go na Morze Śródziemne, na statek Patris II, Le Corbusier odwołał także swoją wizytę w Warszawie. Drugą okazję do odwiedzenia naszego kraju miał w 1948 roku, gdy dał się wciągnąć do polsko-francuskiego komitetu organizacyjnego Kongresu Intelektualistów w Obronie Pokoju. Jednak i tym razem wielka polityka stanęła między architektem a polską publicznością. Wyczuwając, że kongres pomyślany został jako propagandowa wizytówka bloku wschodniego wymierzona w świat kapitalistyczny i USA, Le Corbusier wycofał się z komitetu i zrezygnował z przyjazdu do Wrocławia.
Co powiedziałby polskiej publiczności? Co usłyszeliby jego wyznawcy i sceptycy? Czego dowiedzielibyśmy się z relacji i recenzji wykładów, gdyby się odbyły? Na podstawie zapisków Le Corbusiera z roku 1933 i 1948 – artykułów, korespondencji, wywiadów, zapisów wykładów wygłoszonych gdzie indziej, zrekonstruowaliśmy hipotetyczne teksty polskich prelekcji Le Corbusiera i postaramy się wywołać jego ducha w miejscach, które prawie odwiedził.

Wrocław, Warszawa
Październik (dokładne daty i inne szczegóły zostaną podane w późniejszym terminie)
Teksty wykładów: Andrzej Leśniak, na podstawie tekstów Le Corbusiera z archiwum Fondation Le Corbusier w Paryżu
Współpraca: Galeria Design BWA Wrocław
Koordynacja: Aleksandra Stępnikowska (CA)

Papież się myli, ale nie zawsze. Maraton wykładów o Le Corbusierze

Całodzienny cykl prelekcji poświęcony ideom i postaci Le Corbusiera oraz jego polskim apostołom i ich wpływowi na polską architekturę i miasta. Wykłady wygłoszą specjaliści polscy (m.in. Marta Leśniakowska, Joanna Kusiak) i zagraniczni (m.in. Charles Jencks, Irena Murray, Arthur Rüegg). Gwiazdą wydarzenia będzie Charles Jencks – amerykańsko-brytyjski teoretyk architektury, autor najpopularniejszej w Polsce książki o Le Corbusierze: „Le Corbusier – tragizm współczesnej architektury” (1973, wyd. pol. 1982) oraz nieprzetłumaczonej jeszcze ”Le Corbusier and the Continual Revolution in Architecture” (2000).

Warszawa
6 października, sobota, godz. 11-18
Pawilon wystawowy SARP, ul. Foksal 2, Warszawa

Program maratonu:

Część I – 11:00-14:00

Charles Jencks – Le Corbusier: Right and Wrong – brytyjsko-amerykański teoretyk architektury opowie o tym, jak ocenia dorobek Le Corbusiera i za co warto go cenić w naszych czasach;
Joanna Kusiak – socjolożka; opowie o aktualności Karty Ateńskiej oraz innych manifestów urbanistycznych w kontekście problemów współczesnych miast;
Arthur Rüegg – szwajcarski architekt i badacz architektury, profesor ETH w Zurychu; zapozna publiczność ze swoimi badaniami nad kwestią koloru w architekturze Le Corbusiera, którego wczesny dorobek znamy głównie z czarno-białych zdjęć.

14:00-15:00 – przerwa kawowa – na ciastka zaprasza cukiernia Lukullus

Część II – 15:00-18:00

Marta Leśniakowska – profesor w Instytucie Historii Sztuki PAN, znawczyni architektury XX wieku; po raz pierwszy zaprezentuje publiczności rezultaty swoich badań na temat związków Le Corbusiera z Polską i wpływu na polską architekturę;
Ryszard Nakonieczny – historyk architektury; odpowie na pytanie, czy Le Corbusier naprawdę nigdy nie był w Polsce;
Tomasz Fudala ¬– historyk architektury, kurator w Muzeum Sztuki Nowoczesnej; opowie o Halinie i Zygmuncie Skibniewskich – wpływowych polskich architektach i propagatorach idei Le Corbusiera;
Charles Knevitt – brytyjski kurator, publicysta, uczestnik projektu badawczego Le Corbusier and Britain; wygłosi wykład na temat książki W stronę architektury Le Corbusiera pokazując, skąd i od kogo jej autor czerpał swoje idee oraz jak ta książka wpłynęła na architekturę w Wielkiej Brytanii i nie tylko.

Prowadzenie: Bogna Świątkowska, Fundacja Bęc Zmiana

Partnerzy: Stowarzyszenie Architektów Polskich, Ambasada Szwajcarii w Polsce, British Council, Instytut Francuski w Warszawie
Dofinansowano ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Wstęp wolny
Tłumaczenie symultaniczne wykładów w jęz. angielskim i niemieckim